บทบาทจีนในช่วงระเบียบโลกเปลี่ยนแปลง (1)

2020-06-02 11:15:39 | ไชน่ามีเดียกรุ๊ป
Share with:

图片默认标题_fororder_20200604中国在国际秩序转折中发挥正能量作用(1)2

ปี 2014 เป็นปีครบรอบ 100 ปีสงครามโลกครั้งที่ 1 ปะทุขึ้น   ทำให้ประเด็นปัญหาเกี่ยวกับสงครามและสันติภาพได้รับความสนใจจากประชาคมโลกอย่างมากอีกครั้ง   นักวิชาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศจากประเทศตะวันตกจำนวนหนึ่งเห็นว่า   สถานการณ์ในเอเชียอาจตกอยู่ในสภาวะอันตึงเครียดจนกระทั่งเกิดการปะทะกันขึ้น    พวกเขายังเห็นว่า   ประเทศจีนในช่วงเวลานั้นมีส่วนคล้ายคลึงกับประเทศเยอรมนีในยุคก่อนเกิดสงครามโลกครั้งแรกอย่างมาก    คือ เศรษฐกิจเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว  ประชาชนมีอารมณ์ชาตินิยมที่เพิ่มสูงขึ้น    และทักษะการป้องกันประเทศมีความเข้มแข็งขึ้นอย่างมาก  ระหว่างการประชุมด้านความมั่นคงประจำปี “แชงกรี-ลา” ที่ประเทศสิงคโปร์ เมื่อเดือนพฤษภาคมปี 2014   มีการอภิปรายกันอย่างกว้างขวางถึงประเด็นจีนจะขยายอิทธิพลในภูมิภาคหรือไม่  

อย่างไรก็ตาม เรื่องที่เกิดขึ้นในปี 2014 กลับต่างจากที่นักวิชาการของประเทศตะวันตกได้คาดการณ์ไว้โดยสิ้นเชิง   เมื่อปลายปีนั้น  ประเด็นปัญหาที่วุ่นวายและยุ่งยากที่ทำให้นักวิชาการประเทศตะวันตกรู้สึกกังวลมากที่สุดมี 4 ประเด็น  ได้แก่     1. การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสอีโบลา  สังคมสหรัฐฯ หวาดระแวงเรื่องนี้อย่างมาก  เพราะไม่มั่นใจว่า  หากเชื้อไวรัสอีโบลาแพร่ระบาดเข้าไปยังสหรัฐฯ  รัฐบาลจะมีมาตรการรับมือหรือไม่   2. กลุ่มไอซิส  ซึ่งเป็นกลุ่มก่อการร้ายที่มีองค์กรจัดตั้งค่อนข้างสมบูรณ์   มีเป้าหมายที่ชัดเจน  มีความโหดเหี้ยมมาก  และยังได้ดึงดูดเยาวชนที่เคยได้รับการศึกษาจากประเทศตะวันตกไปเข้าร่วมด้วย   นี่เป็นการท้าทายที่ล่อแหลมมากในขณะที่สหรัฐฯไม่สนใจและไม่สามารถที่จะส่งกองทัพจำนวนมากไปปราบปรามไอซิสที่ต่างประเทศ  3.   วิกฤตยูเครน  สหรัฐฯและสหภาพยุโรปมีข้อขัดแย้งที่รุนแรงกับรัสเซีย   ในประเด็นปัญหานี้   สหรัฐฯมีความไม่พอใจทางการเมืองอย่างมาก จนมีนักวิชาการจำนวนหนึ่งคาดการณ์ว่า  อาจเกิดสงครามเย็นรอบใหม่     4.  เศรษฐกิจโลกฟื้นฟูอย่างเชื่องช้า  อนาคตการฟื้นฟูของเศรษฐกิจสหรัฐฯยังไม่ชัดเจน  

เมื่อปลายปี 2014  นักวิชาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศจากสหรัฐฯและประเทศตะวันตกอื่นๆ ทบทวนความกังวลของพวกเขาที่มีก่อนหน้านั้นพบว่า  4 ประเด็นปัญหาที่วุ่นวายและยุ่งยากดังกล่าวมีความเร่งด่วนกว่ามาก    ทั้งนี้พิสูจน์ให้เห็นอีกครั้งว่า  สถานการณ์โลกปัจจุบันยากที่จะคาดการณ์ได้   ช่วงเวลานั้น  ประชาคมโลกมีความปรารถนาที่จะเห็นบทบาท และความร่วมมือจากจีนมากขึ้น  แม้ความกังวลและหวาดระแวงต่อจีนของสหรัฐฯไม่ได้ลดน้อยลงก็ตาม      

图片默认标题_fororder_20200604中国在国际秩序转折中发挥正能量作用(1)3_副本

หากมองในแง่ระเบียบโลก ปี 2014  ถือได้ว่าเป็นจุดเปลี่ยนของระเบียบโลก  สิ่งที่เกิดขึ้นในปีนั้น และข้อคิดเห็นของชาวโลกต่อสิ่งเหล่านั้นล้วนแสดงให้เห็นว่า  รูปแบบการบริหารกิจการระหว่างประเทศแบบดั้งเดิมกำลังจะสิ้นสุดลง  นักวิชาการสหรัฐฯหลายๆ คนรู้สึกจนปัญญาในการอธิบายประเด็นปัญหาที่โลกกำลังเผชิญอยู่  โดยเห็นว่า ปัญหาเหล่านั้นไม่มีทางออก     เพราะประเด็นปัญหาหลายอย่างยากที่จะได้รับการแก้ไขภายใต้ระเบียบโลกดั้งเดิม  ซึ่งมีเครื่องมือสำหรับแก้ไขปัญหาระหว่างประเทศที่มีอยู่นั้นไม่เพียงพอ    ความต้องการและพลังขับเคลื่อนให้มีการปฏิรูประเบียบโลกจึงได้เพิ่มมากขึ้น     ทั้งนี้แสดงให้เห็นว่า  ยุคหลังสงครามเย็นกำลังจะสิ้นสุดลง  และยุคใหม่กำลังจะเริ่มขึ้น 

ช่วง100 ปีนับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งแรกเป็นต้นมา  โลกได้ผ่านการเปลี่ยนแปลงมามาก   การประชุมปารีสที่จัดขึ้นหลังสงครามโลกครั้งแรกไม่สามารถสร้างระเบียบโลกที่มีความเข้มแข็งพอ  จึงไม่สามารถรักษาสันติภาพที่มีความเที่ยงธรรมและยั่งยืน   “โครงสร้างยัลตา” ที่ก่อตั้งขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่สองนั้น โดยเนื้อแท้แล้วเป็นโครงสร้างที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานการแบ่งเขตอิทธิพลของประเทศมหาอำนาจ   การแข่งขันระหว่างสหภาพโซเวียตและสหรัฐฯที่เกิดขึ้นหลังจากนั้นทำให้โลกตกอยู่ในสภาวะสงครามเย็นเป็นเวลานานกว่า 40 ปี  ช่วงนั้น   ถึงแม้ได้เกิดการแข่งขันและการเป็นปรปักษ์ที่รุนแรงมาก  แต่ความสมดุลด้านพลังอำนาจระหว่างสองประเทศมหาอำนาจทำให้โลกมีสันติภาพโดยรวม  องค์กรบริหารโลกต่างๆ เช่นสหประชาชาติที่ก่อตั้งขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่สองได้พัฒนาเติบโตขึ้น  และได้แสดงบทบาทในกระบวนการเศรษฐกิจโลกาภิวัตน์ในยุคหลังสงครามเย็นต่อไป   

ขณะนี้  โลกได้ย่างเข้าสู่ยุคใหม่   เศรษฐกิจของประเทศกำลังพัฒนาหลายๆ ประเทศ รวมทั้งจีนด้วยได้เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว   ส่วนแบ่งในโครงสร้างอำนาจโลกของประเทศเหล่านี้กำลังเพิ่มมากขึ้น   ในขณะเดียวกัน  ด้วยพลังขับเคลื่อนจากกระบวนการโลกาภิวัตน์  ชาวโลกได้เห็นการแพร่หลายของข้อมูลข่าวสาร  การมีหลายขั้วอำนาจในโลก  การอพยพของผู้คน  การดำเนินกิจการทางเศรษฐกิจข้ามชาติได้ครอบคลุมในขอบเขตที่กว้างและคึกคักกว่าช่วงที่ผ่านมา    สิ่งเหล่านี้ได้นำมาซึ่งการท้าทายที่มีความสลับซับซ้อนและหลากหลายมิติยิ่งขึ้น   วิธีการในการทำความเข้าใจและจัดการกับการท้าทายเหล่านี้จึงต้องมีการปรับเปลี่ยน  ถึงแม้ว่าเหตุการณ์และประเด็นปัญหาต่างๆเกิดขึ้นเพราะสาเหตุที่ต่างกัน  บ้างเกิดขึ้นโดยบังเอิญ  บ้างต้องเกิดขึ้นอย่างแน่นอน   แต่สรุปได้ว่า  สาเหตุสำคัญที่สุดที่ทำให้เกิดเหตุการณ์และประเด็นปัญหาเหล่านี้คือ   กลไกดั้งเดิมในการจัดการและบริหารกิจการระหว่างประเทศนั้นไม่สอดคล้องกับความต้องการของสถานการณ์ใหม่   นอกจากนี้ ประเทศสำคัญบางประเทศได้จัดการกับประเด็นปัญหาเหล่านี้ในทางที่ผิด  ยิ่งทำให้ประเด็นปัญหาเหล่านี้ขยายวง และสลับซับซ้อนยิ่งขึ้น

ยกตัวอย่างเช่น  การขยายตัวของอิทธิพลกลุ่มก่อการร้าย และการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสอีโบลา ล้วนเป็นเพราะประเด็นปัญหาดังกล่าวไม่ได้รับการจัดการอย่างเหมาะสมตั้งแต่เริ่มแรก  

图片默认标题_fororder_20200604中国在国际秩序转折中发挥正能量作用(1)1_副本

ในแง่ระเบียบโลก  เราต้องมาพิจารณาปัจจัยสหรัฐฯ   หลังสิ้นสุดสงครามเย็น   สหรัฐฯเป็นผู้ครอบงำกิจการระดับโลกต่างๆ    ดังนั้น   สหรัฐฯต้องรับผิดชอบในระดับสูงต่อการไม่เป็นระเบียบของโลกที่ได้เกิดขึ้นในปัจจุบัน   ก่อนอื่น  ความน่าเชื่อถือของสหรัฐฯกำลังลดน้อยลง  โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังสหรัฐฯทำสงครามในอิรักและอัฟกานิสถาน    นอกจากนี้           ความขัดแย้งระหว่างสองพรรคการเมืองในสหรัฐฯ ทำให้ต้นทุนในการกำหนดนโยบายของสหรัฐฯเพิ่มมากขึ้น    กระบวนการในการพิจารณาสถานการณ์โลกของสหรัฐฯมีประสิทธิภาพน้อยลง    สิ่งที่เลวร้ายยิ่งกว่านี้คือ   สหรัฐฯเกิดความผิดพลาดในการตัดสินแนวโน้มแห่งการพัฒนาของโลกหลังสงครามเย็น   โดยยังคงยึดติดกับแนวความคิดสงครามเย็น    และพยายามครอบงำโลกด้วยวิธีการทางการทหาร  รวมทั้งพยายามเผยแพร่แนวความคิดทางการเมือง และค่านิยมของตนในขอบเขตทั่วโลก   เพื่อแสวงหาประโยชน์ให้แก่ตนเอง     หากกล่าวว่า ปี2014 เป็นจุดเปลี่ยนของระเบียบโลก  สาเหตุที่สำคัญที่สุดคือ   แนวทางเดิมในการครอบงำโลกของสหรัฐฯประสบความล้มเหลวแล้ว 

(yim/cai)

00:00:00

  • เสียงข่าวประจำวัน (05-07-2563)

  • เสียงข่าวประจำวัน (04-07-2563)

  • เกาะกระแสจีน (04-07-2563)

  • เสียงข่าวประจำวัน (03-07-2563)

  • สานสัมพันธ์ไทย-จีน (03-07-2563)

晏梓